Gọi là kiệt sức
Tuần trước mình vừa cùng các bạn hoàn thành thêm một khóa retreat nữa. Mình bắt đầu không nhớ được khóa retreat thứ mấy rồi, mình có đếm nhưng bắt đầu bị lơ mơ rồi á. Cũng đã lâu rồi mình mới đi xe khách lên Đà Lạt lại và cảm giác hồi hộp trước khi lên xe vẫn i nguyên. Mình nhớ lúc nhỏ mình không bị say xe cho đến khoảng 5 hay 6 tuổi gì đó. Dịp đó mình đi về quê nội với ba, hai cha con đi xe khách và ngồi sát cửa sổ ở hàng cuối. Chuyến xe đó đông dữ thần lắm, vì người ta ham khách nên nhồi nhét trên chiếc xe 16 chỗ quá trời người. Người ta có dừng cho ăn một chút, rồi hối hả đi tiếp. Bữa đó mình được ăn dĩa cơm đùi gà rôti ngon nhất trên cuộc đời, mà nhớ lại thì thấy nó ngọt thôi rồi, chập đó thiếu đường nên thấy nó ngon vãi. Rồi đưa đẩy sao đó mà ba mình đã quyết định thoát ra khỏi cái xe đó bằng cách... leo qua cửa sổ. Ba mình nặng nặc đòi xuống xe tại vì đông quá, mình ói mật xanh mật vàng bay cái đùi gà luôn mà người ta không cho xuống. Rồi xe lên phà nên không chạy được nữa nên ba mình leo ra rồi bồng mình chui qua cửa sổ xuống xe. Từ chỗ bến phà về nhà nội phải đi qua 5 cây cầu, cũng gần thôi. Ba kêu xe ôm, hai cha con đi từ đó về nhà nội luôn.
Khỏi ai thắc mắc cái tính máu chó của mình nó ở đâu ra, ba mình ra đó.
À, từ sau dạo đó cái là mình say xe khách luôn. Bị ám ảnh!
Xe khách là cái gì đó rất ghê với mình. Nếu có ai hỏi giây phút nào mình bánh bèo nhất, mình xin mạnh dạn trả lời là lúc ngồi trên xe khách nha. Người như cọng bún thiu vậy đó. Ở trên xe khách, ai cũng gấp rút. Bác tài phải nhanh nhanh về bến cho đúng giờ còn kịp quay đầu, ăn cũng không kịp nhai, cứ nuốt trọng hoặc là cắn một miếng thật to cho nhanh hết. Khách đi xe thì ăn một miếng lại ngó lên coi ông tài xế còn ngồi đó không, lỡ mà không thấy ổng đâu thì thiệt tới công chuyện. Mọi người quyết định cắt bỏ tối đa thời gian cơ bản dành để nuôi dưỡng mình để chạy đua với thời gian, chạy đua với những cuộc hẹn, với công việc. Với một đứa say xe như mình thì một lần lên xuống xe vừa sung sướng mà vừa khổ sở. Xuống thì sướng mà nghĩ đến cảnh lên lại thì mệt ơi là mệt.
Dạo trước có lúc mình phải bay Hà Nội cũng nhiều, có khi 1 tháng mình đi 2 hay 3 lần gì đó lận. Nhắc mà thấy nó ngán thiệt sự. Từ háo hức, chuyển sang chán, xong qua mệt vì cứ phải dậy thật sớm rồi chạy thật nhanh không thì trễ việc. Mình mệt đến mức có thể ngủ thật say trên máy bay, ngủ không biết trời trăng gì, máy bay delay 2 tiếng là mình ngủ đủ 2 tiếng + 2 tiếng bay. Vừa ngủ vừa nằm mơ thấy ngồi họp với khách hàng mà bài thì chưa làm xong. Sau đó mình lại tiếp tục ép mình vào một công việc khác với một sự thúc đẩy nhanh hơn nữa với một mục tiêu lớn hơn. Mình không phù hợp với những công việc phải "chạy đua" (kiểu mind racing), vì mình cần thời gian để tiêu hóa thông tin. Mình có thể hiểu ý của người khác ngay, nhưng để hồi đáp mình cần thời gian và cân nhắc một bức tranh lớn hơn. Vậy nên khi đến giai đoạn này, mình chính thức hết năng lượng. Cơ thể thì mỏi nhừ, mà càng ngủ thì càng mỏi. Đầu thì nhức, cổ đau, vai mỏi. Làm bao nhiêu cũng thấy chưa đủ, chưa tốt, mà không biết phải làm gì tiếp theo. Lúc đó là lần đầu mình tìm hiểu về "burn-out" - kiệt sức.
Kiệt sức dễ xảy ra khi đột nhiên tham vọng của chúng ta trở nên quá lớn. Chúng ta đặt ra cho mình mục tiêu rất lớn, hoặc rất nhiều mục tiêu. Cả tấn việc phải làm để chứng minh khả năng của mình hay đôi khi chỉ đơn giản là muốn làm đầy cái danh sách của mình. Chúng ta bắt đầu lao mình vào cái mục tiêu đó và quên đi rằng chúng ta cần phải làm người trước, rồi mới làm người thành công được. Quên ăn, quên ngủ, quên kết nối, quên hết. Bất cứ việc gì không liên quan đến cái mục tiêu đó đều bị từ chối.
Cho đến khi chính mình cũng bị từ chối luôn. Đói cũng không được ăn, buồn ngủ cũng không được ngủ. Sống trong sự lo âu vì những thứ chưa làm xong, lúc nào cũng thấy mình còn việc phải làm. Hoảng loạn vì cảm giác hết giờ. Thở rất gấp hoặc nghẹt thở luôn. Cơ thể luôn nằm trong chế độ báo động, "fight or flight" mode is always on. Và rồi thấy mình không làm xong cái gì cả, cái gì cũng tồn đọng, không còn ý nghĩa để làm việc. Nặng hơn là thấy cuộc sống không còn ý nghĩa gì nữa.
Bạn có thấy chính mình đâu đó ở trong tình huống đó không? Chúng ta sống cống hiến, nhưng có khi nào sự hết mình đó giết chết chính chúng ta không?
Nếu bạn đang sống như vậy, mình nghĩ bạn nên ngừng lại trước khi lún sang giai đoạn hóa chất trong cơ thể bạn thay đổi theo chiều hướng xấu hơn. Không nhất thiết phải tìm đến sự thành công bằng cách đó. Không nhất thiết phải tốt lên ngay hay thay đổi trong vòng một đêm. Cho dù bạn có cố gắng thúc đẩy cơ thể mình trở nên khỏe hơn, cơ bắp to chắc hơn bằng cách nào đó, nhưng tâm trí bạn chưa sẵn sàng để điều khiển sự to khỏe đó thì thể xác đó có ý nghĩa gì? Mình đã từng tập liên tục 5 ngày/tuần (+ đi dạy), cuối tuần đi học tiếp với hi vọng trở nên "xịn" hơn. Chưa thấy khỏe lên chỉ thấy mệt, mất sức sống, không cười không nói nổi. Sự mệt mỏi thể hiện rõ đến mức mà đợt đó mình có đi học một khóa Ayurveda với Prathap bên chỗ chị Hà (At Ha's), Prathap hỏi mình có ổn không vì thầy thấy mình có vẻ kiệt sức. Giật cái mình, tỉnh lại liền. Về ngủ nhanh.
Brahmacharya - Sự tiết chế - nằm trong Yamas, nhắc nhở về sự điều chỉnh/giữ gìn năng lượng sống cho mình. Trải dài trong lời nhắc này là sự thấu hiểu về việc phân bổ sức lực của mình, sử dụng đúng nơi, đúng chỗ, và vừa đủ. Nó là quá trình quan sát và giữ cho mình tập trung vào thời điểm hiện tại để đưa ra sự cân nhắc liệu có nên ép buộc cơ thể mình đi tiếp không. Tập luyện Yoga trên tấm thảm, hay việc sống bên ngoài tấm thảm, đều không phải là sàn diễn để bạn tạo ấn tượng cho ai cả. Hãy dành nguồn năng lượng thể hiện đó cho những khi bạn thực sự phải bước lên sân khấu : )
Kiên nhẫn và dành cho mình thêm một ít thời gian nữa. Hãy tiến gần hơn với mục tiêu của mình một cách vững vàng và hạnh phúc trên con đường đi đến đó. Giữ gìn và sử dụng năng lượng của mình một cách thật khôn ngoan vì chỉ có như vậy thì mới hiểu được ý nghĩa thực sự của mọi nỗ lực và tiếp tục cuộc sống của mình bạn hen.
Be kind and have courage.
(hôm nay không có hoa nhe)
Comments